Không ít người gặp tình trạng vừa ngủ dậy hoặc nằm quạt một lúc là đã bắt đầu ho. Vùng họng khô rát, ngứa ngáy, phải uống nước liên tục mới dịu xuống. Có người nghĩ mình bị “trúng gió”, người khác lại lo quạt đang làm yếu phổi hay ảnh hưởng đến hô hấp.

Thực ra, nằm quạt bị ho là chuyện khá phổ biến, thường xuất hiện vào ban đêm hoặc sáng sớm. Tình trạng này chủ yếu liên quan đến cách sử dụng quạt chưa phù hợp làm niêm mạc hô hấp bị khô và lạnh, hơn là do bệnh lý. Vậy vì sao cơn ho lại xuất hiện? Khi nào chỉ là phản ứng thông thường, lúc nào nên chú ý nhiều hơn? Phần dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn để xử lý đúng cách mà không tự làm mình quá lo lắng.

1. Vì sao bạn lại ho khi nằm quạt?

Nằm quạt bị ho là phản xạ bảo vệ do niêm mạc bị mất ẩm dưới luồng gió thổi trực tiếp. Hơn nữa, quạt sử dụng lâu ngày dễ tích tụ bụi bẩn, nấm mốc hay dị nguyên phát tán quanh phòng rồi bám vào mũi họng, đặc biệt ở người có cơ địa nhạy cảm.

Bạn có thể nhận ra qua vài dấu hiệu khá điển hình như:

Chủ yếu là ho khan, ít hoặc không có đờm; rõ hơn vào buổi sáng do thời tiết hanh khô về đêm.
Vùng họng khô rát, ngứa nhẹ, thường phải uống nước mới dễ chịu hơn.
Mũi khô, hơi nghẹt, đôi lúc chảy nước mũi nhẹ.
Triệu chứng khác như: khô da, khô mắt hay mỏi cổ vai cũng khá dễ gặp.

Những lúc này, chỉ cần điều chỉnh lại hướng gió hoặc nghỉ một lúc là cảm giác khó chịu sẽ giảm dần. Tuy vậy, nếu các biểu hiện trên lặp lại liên tục nhiều ngày, bạn không nên chủ quan vì rất dễ nhầm với các vấn đề hô hấp khác.

Luồng gió quạt thổi trực tiếp vào vùng mặt và cổ, minh họa cổ họng bị khô.

Gió quạt làm khô niêm mạc họng, khiến cổ họng dễ bị kích thích và gây ho.

2. Khi nào cần đi khám?

Trong lúc tư vấn, mình gặp không ít trường hợp ban đầu chỉ nghĩ là ho khi nằm quạt thông thường. Nhưng sau vài ngày, biểu hiện bắt đầu nặng hơn, cơ thể mệt rõ hay xuất hiện thêm các dấu hiệu bất thường khác. Vì vậy, bạn cũng không nên chủ quan nếu tình trạng này không cải thiện dù đã thay đổi cách dùng quạt và nghỉ ngơi tại nhà.

Bạn nên sắp xếp đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu dưới đây:

Khó thở, hụt hơi, thở dốc hơn bình thường; nhiều trường hợp còn kèm tiếng khò khè ngay cả lúc nghỉ ngơi
Môi hay đầu ngón tay tím tái
Đờm đặc, đổi màu vàng, xanh hay nâu gỉ; một số trường hợp có lẫn máu.
Đau tức ngực rõ rệt, cảm giác đau tăng lên mỗi lần hít sâu.
Sốt trên 38°C, kèm rét run hay vã mồ hôi nhiều.

Một số nhóm đối tượng cũng cần chú ý. Người lớn tuổi đôi khi chỉ thấy mệt, ăn kém hoặc hơi lú lẫn nhẹ nhưng biểu hiện có thể chuyển nặng khá nhanh. Trong khi đó, trẻ nhỏ thường khó mô tả cảm giác nên nhiều dấu hiệu bất thường rất dễ bị bỏ qua.

Người phụ nữ đang bị khó thở, sốt cao, ho đờm kèm mệt mỏi

Khó thở, sốt cao, ho đờm màu là những dấu hiệu không nên chủ quan.

3. Cách giảm triệu chứng ho khi nằm quạt

Bạn có thể bắt đầu từ những điều đơn giản như tắt quạt, đổi hướng gió, tránh để luồng gió thổi thẳng vào mặt, cổ hay ngực. Nếu phòng quá hanh khô, hãy tăng độ ẩm bằng máy tạo ẩm hoặc đặt một chậu nước sạch trong phòng ngủ. Sau đó, tập trung làm dịu vùng khô rát – yếu tố kích thích cơn ho:

Uống từng ngụm nước ấm nhỏ; thêm chút mật ong hay gừng.
Giữ ấm vùng cổ bằng khăn mỏng lúc ngủ để tránh nhiễm lạnh về đêm.
Súc họng bằng nước muối sinh lý.
Kê cao đầu khi nằm để giảm luồng khí lạnh tác động trực tiếp vào vùng họng, đồng thời giúp bạn dễ thở hơn lúc ngủ.

Ly nước ấm, gừng mật ong giúp giảm cổ họng đau rát.

Uống nước ấm và giữ ấm cổ giúp làm dịu họng hiệu quả.

Với những người bận rộn, thường xuyên đi làm hay di chuyển nhiều, bạn có thể dùng thêm viên ngậm, xịt họng hoặc siro thảo dược để vùng họng dễ chịu hơn. Chẳng hạn như TPBVSK Thiên Môn Bổ Phổi Bình Đông được khá nhiều người lựa chọn nhờ khả năng hỗ trợ bổ phổi, dịu họng và giảm ho. Dạng dùng cũng khá tiện, dễ mang theo lúc đi học hoặc đi làm.

4. Chăm sóc, phòng ngừa nằm quạt bị ho

Một hệ hô hấp khỏe mạnh không đến từ các giải pháp tức thời mà được duy trì qua những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Môi trường sống cùng thói quen phù hợp sẽ giúp niêm mạc hô hấp ít bị khô, đồng thời giảm phản ứng nhạy cảm với gió lạnh.

Bạn hãy bắt đầu từ chính không gian ngủ và cách dùng quạt hằng ngày:

Điều chỉnh vị trí quạt phù hợp, tránh để gió thổi thẳng vào mặt, cổ hay ngực.
Ưu tiên chế độ xoay hay gió nhẹ để không khí lưu thông đều hơn.
Giữ độ ẩm phòng ở mức vừa phải, nhất là lúc dùng quạt suốt đêm hay ngủ trong phòng kín.
Vệ sinh cánh quạt, lồng quạt định kỳ để hạn chế bụi bẩn, nấm mốc phát tán trong không khí.
Giữ ấm vùng cổ lúc ngủ bằng khăn mỏng hoặc áo cổ cao nhẹ.

Ngoài môi trường ngủ, thói quen sinh hoạt hằng ngày cũng ảnh hưởng khá nhiều đến độ nhạy cảm của vùng họng. Uống đủ nước, ngủ đúng giờ, sinh hoạt điều độ sẽ giúp niêm mạc đỡ khô hơn. Nhiều người cũng có thói quen há miệng lúc ngủ nên cảm giác rát họng vào buổi sáng thường rõ hơn bình thường. Vì vậy, bạn nên tập thở bằng mũi để luồng khí được làm ấm trước khi đi sâu vào phổi.

Bên cạnh đó, vận động nhẹ, tập hít thở sâu cũng giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với thay đổi thời tiết. Chế độ ăn nên ưu tiên rau xanh, trái cây giàu Vitamin C, bổ sung thêm kẽm nhằm hỗ trợ sức đề kháng cho cơ thể.

Ngược lại, một số thói quen rất dễ làm tình trạng này lặp lại thường xuyên như để quạt thổi thẳng vào người suốt đêm, ngủ trong phòng quá bí, tắm khuya rồi nằm quạt ngay lúc tóc và cơ thể còn ẩm. Tiếp xúc khói bụi, khói thuốc, dùng nhiều rượu bia hay thức khuya kéo dài.

5. Tổng kết

Nằm quạt bị ho phần lớn không xuất phát từ virus hay vi khuẩn mà liên quan đến tình trạng niêm mạc bị mất ẩm dưới luồng gió lạnh thổi trực tiếp. Vì vậy, cảm giác khô rát hay cơn ho xuất hiện sau khi ngủ dậy thường chỉ là phản ứng tự nhiên của cơ thể. Tuy nhiên, nếu biểu hiện lặp lại liên tục, kèm mệt nhiều, khó thở, sốt cao, bạn vẫn nên đi khám sớm để tránh bỏ sót nguyên nhân bệnh lý.

Ngay từ lúc cơn ho vừa xuất hiện, bạn hãy nhớ nguyên tắc đơn giản: Ngắt gió – Giữ ấm – Cấp ẩm. Chỉ vài thay đổi nhỏ như chỉnh lại hướng quạt, giữ ấm vùng cổ, uống nước ấm thường đã đủ giúp vùng họng dịu xuống rõ hơn.

Với những người thường xuyên đi học, đi làm hoặc phải di chuyển liên tục, TPBVSK Thiên Môn Bổ Phổi Bình Đông cũng là lựa chọn khá tiện để mang theo hằng ngày. Sản phẩm thiên về hỗ trợ dịu họng, giảm ho từ thảo dược nên phù hợp dùng lúc thời tiết thay đổi.